Những điểm mới về thuế giá trị gia tăng tại Nghị định 144/2026/NĐ-CP

Ngày đăng: 09/05/2026

49 Lượt xem

0 Đánh giá

Kể từ ngày 20/6/2026, nghị định 144/2026/NĐ-CP về thuế giá trị gia tăng chính thức có hiệu lực. Đi kèm với đó là nhiều điểm mới quan trọng liên quan đến đối tượng không chịu thuế, điều kiện khấu trừ thuế giá trị gia tăng (GTGT) đầu vào và quy định thanh toán không dùng tiền mặt. Những thay đổi này được đánh giá sẽ tác động trực tiếp đến doanh nghiệp, tổ chức tín dụng, công ty bảo hiểm và hoạt động xuất khẩu tài nguyên, khoáng sản trong năm 2026.

1. Sửa đổi và bổ sung đối tượng không chịu thuế giá trị gia tăng

Tại Điều 1 và Điều 2 Nghị định 144/2026/NĐ-CP, Chính phủ đã sửa đổi, bổ sung một số nội dung tại Điều 4 Nghị định 181/2025/NĐ-CP liên quan đến đối tượng không chịu thuế GTGT.

Theo đó, nhiều sản phẩm và dịch vụ bảo hiểm được bổ sung vào nhóm không chịu thuế GTGT, bao gồm:

- Bảo hiểm nhân thọ, bảo hiểm sức khỏe, bảo hiểm người học

- Bảo hiểm nhân thọ, bảo hiểm sức khỏe, bảo hiểm người học, các dịch vụ bảo hiểm khác liên quan đến con người; bảo hiểm vật nuôi, bảo hiểm cây trồng, các dịch vụ bảo hiểm nông nghiệp khác.

- Bảo hiểm tàu, thuyền, trang thiết bị và các dụng cụ cần thiết khác phục vụ trực tiếp đánh bắt thủy sản.

- Tái bảo hiểm theo quy định của pháp luật về kinh doanh bảo hiểm; bảo hiểm các công trình, thiết bị dầu khí, tàu chứa dầu mang quốc tịch nước ngoài do nhà thầu dầu khí hoặc nhà thầu phụ nước ngoài thuê để hoạt động tại vùng biển Việt Nam, vùng biển chồng lấn mà Việt Nam và các quốc gia có bờ biển tiếp liền hay đối diện đã thỏa thuận đặt dưới chế độ khai thác chung.

- Doanh thu hoa hồng môi giới dịch vụ bảo hiểm thuộc đối tượng không chịu thuế giá trị gia tăng.

Ngoài ra, Nghị định 144/2026 cũng sửa đổi quy định liên quan đến hoạt động bán nợ thuộc đối tượng không chịu thuế GTGT. Theo quy định mới, hoạt động bán nợ bao gồm:

Bán khoản phải thu;
Bán khoản phải trả;
Bán chứng chỉ tiền gửi.

Điểm đáng chú ý là quy định mới đã bỏ giới hạn “giữa người nộp thuế không phải là tổ chức tín dụng” như trước đây. Điều này giúp mở rộng phạm vi áp dụng đối với các giao dịch tài chính và xử lý nợ.

2. Bổ sung điều khoản hướng dẫn tổ chức tín dụng, chứng khoán kinh doanh bảo hiểm xác định doanh thu để khấu trừ thuế GTGT đầu vào

Một trong những nội dung đáng chú ý khác tại Nghị định 144/2026/NĐ-CP là việc bổ sung hướng dẫn xác định doanh thu đối với các lĩnh vực đặc thù như ngân hàng, chứng khoán và bảo hiểm nhằm xác định số thuế GTGT đầu vào được khấu trừ.

Theo Điều 3 Nghị định 144/2026, bổ sung vào khoản 2 Điều 23 Nghị định 181/2025/NĐ-CP:

Doanh thu của tổ chức tín dụng và chi nhánh ngân hàng nước ngoài được xác định theo quy định của pháp luật về các tổ chức tín dụng.
Doanh thu của hoạt động về chứng khoán và thị trường chứng khoán được xác định theo quy định của pháp luật về chứng khoán; doanh thu của hoạt động kinh doanh bảo hiểm được xác định theo quy định của pháp luật về kinh doanh bảo hiểm.
Doanh thu của hàng hóa, dịch vụ chịu thuế giá trị gia tăng quy định tại khoản này bao gồm cả doanh thu của hàng hóa không phải kê khai, tính nộp thuế giá trị gia tăng (nếu có).

Việc bổ sung hướng dẫn này giúp doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực tài chính – ngân hàng – bảo hiểm có cơ sở pháp lý rõ ràng hơn khi xác định tỷ lệ khấu trừ thuế GTGT đầu vào, hạn chế tranh chấp trong quá trình thanh tra, kiểm tra thuế.

3. Vẫn được khấu trừ VAT đầu vào đối với trường hợp mua trả chậm, trả góp trên 5 triệu đồng chưa đến hạn thanh toán

Điểm mới đáng chú ý tại Điều 4 Nghị định 144/2026/NĐ-CP là quy định về chứng từ thanh toán không dùng tiền mặt đối với hàng hóa, dịch vụ mua trả chậm hoặc trả góp.

Theo quy định mới: Đối với hàng hóa, dịch vụ mua trả chậm, trả góp có giá trị hàng hóa, dịch vụ mua từ 05 triệu đồng trở lên, cơ sở kinh doanh căn cứ vào hợp đồng mua hàng hóa, dịch vụ bằng văn bản, hóa đơn giá trị gia tăng và chứng từ thanh toán không dùng tiền mặt của hàng hóa, dịch vụ mua trả chậm, trả góp để khấu trừ thuế giá trị gia tăng đầu vào.

Tuy nhiên, trường hợp chưa đến thời hạn thanh toán theo hợp đồng hoặc phụ lục hợp đồng thì dù chưa có chứng từ thanh toán không dùng tiền mặt, doanh nghiệp vẫn được kê khai khấu trừ thuế GTGT đầu vào.

Đến thời điểm phải thanh toán theo hợp đồng:

Nếu cơ sở kinh doanh không có chứng từ thanh toán không dùng tiền mặt thì doanh nghiệp phải kê khai điều chỉnh giảm số thuế GTGT đầu vào đã khấu trừ. Việc điều chỉnh được thực hiện tại kỳ tính thuế phát sinh nghĩa vụ thanh toán theo hợp đồng, phụ lục hợp đồng.
Trong trường hợp sau đó doanh nghiệp bổ sung được chứng từ thanh toán không dùng tiền mặt hợp lệ thì vẫn được kê khai khấu trừ lại phần thuế GTGT đầu vào tương ứng tại kỳ phát sinh chứng từ thanh toán.

Quy định mới này được đánh giá là tháo gỡ đáng kể khó khăn cho doanh nghiệp khi mua hàng theo hình thức trả chậm, trả góp, đặc biệt trong bối cảnh nhiều doanh nghiệp phải kéo dài thời gian thanh toán để cân đối dòng tiền năm 2026.

4. Thay thế phụ lục về tài nguyên, khoáng sản xuất khẩu không chịu thuế GTGT

Điều 5 Nghị định 144/2026/NĐ-CP quy định thay thế toàn bộ Phụ lục I và Phụ lục II ban hành kèm theo Nghị định 181/2025/NĐ-CP bằng danh mục mới ban hành kèm theo Nghị định 144/2026.

Các phụ lục này bao gồm:

Danh mục sản phẩm xuất khẩu là tài nguyên, khoáng sản khai thác chưa chế biến thành sản phẩm khác;
Danh mục sản phẩm xuất khẩu là tài nguyên, khoáng sản đã qua chế biến nhưng thuộc nhóm Nhà nước không khuyến khích xuất khẩu.

Theo định hướng quản lý mới, Nhà nước tiếp tục hạn chế xuất khẩu tài nguyên thô nhằm bảo vệ nguồn tài nguyên quốc gia và khuyến khích chế biến sâu trước khi xuất khẩu. Các sản phẩm thuộc danh mục này sẽ không thuộc đối tượng chịu thuế GTGT.

Như vậy, nghị định 144/2026/NĐ-CP đã bổ sung và điều chỉnh nhiều quy định quan trọng về thuế GTGT trong năm 2026. Doanh nghiệp cần sớm rà soát hợp đồng mua bán, hồ sơ thanh toán và quy trình kê khai thuế để đảm bảo phù hợp với các quy định mới nhằm tránh rủi ro bị truy thu hoặc điều chỉnh thuế trong quá trình thanh tra, kiểm tra thuế.

GỌI NGAY

Tư Vấn Kế Toán Thuế

0975 48 08 68

Tư Vấn Pháp Lý

0787 142 728

Phần Mềm Kế Toán

0916 227 239

Đại lý thuế TASCO tự hào là một tổ chức được sáng lập và dẫn dắt bởi những CEO có hơn 20 năm kinh nghiệm trong lĩnh vực Kế toán - Thuế - Tài chính tại các công ty đa quốc gia cùng với đội ngũ chuyên viên có trình độ chuyên môn cao, luôn cập nhật kiến thức thường xuyên và làm việc với phương châm "TẬN TÂM - TRÁCH NHIỆM - CHUYÊN NGHIỆP" đảm bảo cung cấp cho quý doanh nhân các dịch vụ thành lập doanh nghiệp, dịch vụ kế toán thuế, tư vấn thuế uy tín và chuyên nghiệp nhất. Bên cạnh đó, TASCO luôn đặt lợi ích của quý doanh nhân lên trên hết. Hơn ai hết, TASCO thấu hiểu khách hàng khi mới ra kinh doanh phải đầu tư khá nhiều chi phí. Vì vậy TASCO luôn hỗ trợ khách hàng giảm tối đa chi phí để vận hành doanh nghiệp bền vững.

Những trường hợp lập hóa đơn điện tử không cần có đủ nội dung

(Ảnh tập thể công ty TNHH Dịch Vụ Tư Vấn Thuế TASCO)

⇒ Đăng ký tại đây để được TASCO tư vấn sớm nhất hoặc liên hệ hotline: 0916227239 (Zalo)

Quý doanh nhân có thể tham khảo thêm một số dịch vụ khác mà TASCO cung cấp:

Chứng từ thanh toán không dùng tiền mặt là gì Dịch vụ quyết toán thuế TNDN

Chứng từ thanh toán không dùng tiền mặt là gì Dịch vụ đại lý thuế

Chứng từ thanh toán không dùng tiền mặt là gì Dịch vụ kế toán trọn gói

Chứng từ thanh toán không dùng tiền mặt là gì Dịch vụ lập báo cáo tài chính

Chứng từ thanh toán không dùng tiền mặt là gì Dịch vụ thành lập doanh nghiệp

Chứng từ thanh toán không dùng tiền mặt là gì Dịch vụ quyết toán thuế TNCN

Chứng từ thanh toán không dùng tiền mặt là gì Dịch vụ hoá đơn điện tử

CÔNG TY TNHH DỊCH VỤ TƯ VẤN THUẾ TASCO